|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
KAZAYERİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE YARALIYA TEŞHİS KOYMA:
Öncelikle kazayerinde alınması gerekli ilk önlemleri alın.Amaç, kazayerinin ve kazaya karışmış araçların zararsızlaştırılmasına yöneliktir.Aksi taktirde kazayerinin ve kazaya karışmış araçların size zararı dokunabilir.
---------------------------
.................. 
Yaralı yada yaralıların araçtan çıkarılmasını kolaylaştırıcı önlemleri ve yöntemleri uygulayın.Yaralının araçtan çıkarılması esnasında yaralıya veya size zarar verebilecek keskin metal çıkıntılarına cam kırıklarına dikkat edin.Bunları temizleyin.Aracı sabitleyin mümkünse.Aracın motoru hala çalışıyorsa kontak anahtarını kapatın.Akü kutup başlarını sökün.Olası elektrik sisteminden çıkabilecek yangını önlersiniz.Yangın meydana gelmişse motor kaputunu açmadan motorun alt kısımlarından yangın söndürme cihazını püskürtmek suretiyle yangını söndürmeye çalışın mevcut yangını söndürme işi sizi ve imkanlarınızı aşıyorsa bir an önce araçtaki kurtarılmayı bekleyen yaralıları araç dışına çıkararak güvenli bir yere nakledin.Bu işi yaparken,araçtan ve çevreden temin edilen metal kesme makası,levye ,kriko,çekme halatı,zincir gibi aletlere ihtiyacınız olacaktır.Bu imkanlara sahip değilseniz ve ehil değilseniz ;itfaiye,sivil savunma ekiplerinin yardımına başvurun.
Unutmayın kazayapmış aracın zararsızlaştırılması işi çok önemlidir.Çünki kazazedeler araç içinde sıkışmış vaziyette olabilirler,eğer siz aracın zararsız hale gelmesini sağlarsanız yaralıya araçiçinde sıkışmış durumda iken bile müdahale yapabilirsiniz.(Her zaman ehil kurtarma ekibini yanıbaşınızda bulamayabilirsiniz)
Yaralılar araçtan mümkünse 3 kişi tarafından çıkarılmalı,bu işlemler esnasında yaralılar çok iyi gözlemlenmeli hayati organlarında oluşan hasarlar göz önünde tutularak çok dikkatli olunmalıdır.Baş ve boyun sabitlenmeli varsa boyunluk takılmalı veyahut boyunluğun yerini tutabilecek malzemeler kullanılarak boyun ve bel omurları mutlaka sabitlenmelidir.Buarada etraf kemiklerinin kırıklarına da dikkat edilmelidir.Kazazedenin yarasının ve kırığının durumuna göre en uygun pozisyon verilmelidir.
Şokta;sırtüstü ayaklar 20-30 cm yüksekte olmalı,baş yanda dil mutlaka kaontrol edilerek ön plana çekilmelidir.
Yaralıyı araçtan çıkarıp güvenli bir noktaya taşıyın.Teşhis koymadan sakın;s.solunum,kalp masajı gibi ilkyardım uygulamalarına geçmeyin.Yetersizde olsa;çalışan kalbe,soluyan akciğere canlandırma uygulamayın.Yaralıyı büyük bir risk içine sokmuş olursunuz.Kaş yaparken göz çıkarmayın...
*Kazazede ile görsel ve işitsel olarak iletişim kurmaya çalışın! Sizi duyabiliyor mu? Sizi görebiliyor mu?Şuurun yerinde olup olmadığını anlayabilmek için gözbebeğinin ışığa olan tepkisini ölçün.Göze ışık tatbik ettiğinizde göz bebekleri iri ve sabitse ayrıca sizi duyamıyor sizi göremiyorsa şuuru kapalıdır.
*Nabzını kontrol edin » boyundaki şahdamarının üzerine 2-3 cm'lik bir esnetme derinliği yaratacak şekilde bastırın,kalp atışlarını almaya çalışın.NABIZ sysı yetişkinlerde 1 dak.da 60-80 ,bebek ve çocuklarda dakikada 100-120 arasındadır.
*Solunumunu kontrol edin » Göğüs kafesi alçalıp yükseliyor mu? Solunuma dair en tipik belirti göğüs alçalıp yükselmeleridir.Diğer belirtileride ilgili sayfada bulabilirsiniz.SOLUNUM sysı yetişkinde 1 dak.da 15-20 defa,bebek ve çocuklarada ise daha fazladır,dak.da ortalama 25-35 defadır.
*Vücut ısısına bakın » Şokta vücut ısısı hızlı bir şekilde aşağı düşer.Şok pozisyonuna alın ve vücut ısısını muhafaza etmek için üzerini örtün.
*Deri rengi değişikliklerine ve deri üzerindeki değişime bakın » Morluklar,şişlikler,sıyrıklar ,şekil değişiklikleri yani deformasyonlar size travma yerinin belirlenmesi konusunda yardımcı olur.
*Hareket yeteneği ne durumda?
*Ağrılarına tepki gösterebiliyor mu?
*Açık yada kapalı yaraları,kanamaları var mı?
*Kemiklerinde kırıklar var mı?
Gözlemlerimiz paralelinde yaralıya tanı koyun ve ihtiyaç duyduğu gerekli ilkyardım müdahalelerine geçin.
Unutmayın süratli ve sakin olmanız gerekiyor,zamanı iyi kullanmak durumundasınız!
AHMET YILDIRIM İlkyardım Dersi Öğt.