|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
İlk Yardımın
Temel Kuralları
İLKYARDIM NE DEMEKTİR?
Aniden ileri derecede
hastalanan ya da yaralanan bir kişinin hastaneye
ulaştırılıncaya ya da sağlık görevlileri hastaya
ulaşıncaya kadar, hastanın hayatta kalmasını sağlamak ya da
sorununun daha da ciddileşmesini önlemek amacıyla alınan
önlemlerdir.
Kaş yaparken göz çıkartmayın ! Hastayı tedavi etmeye çalışmayın. Sizin yardımınız sorunun büyümesini önlemeye yönelik olmalıdır. Sorunu tam olarak anlamamış ve ne yapılacağını çok iyi bilmiyorsanız, bazen hiç bir şey yapmayıp sadece ambulans çağırmak daha doğru olabilir. Örneğin bacağı kırık bir yaralıyı taksi koltuğuna tıkıştırıp hastaneye götürmeye kalkışmak, kırık kemik uçlarının büyük atardamarı yırtıp yaralının iç kanamadan ölümüne neden olabilir. Böyle bir durumda, yaralıyı düştüğü yerden kaldırmadan, ambulans gelmesini beklemek daha doğru olacaktır.
Öğrenmeye
zamanınız olmayabilir:
Düşünün! Tanrı
korusun, canınızdan çok sevdiğiniz bir kişi yaralı,
ambulans da trafiğe takılmış, gelmek bilmiyor. Birşeyler
yapmazsanız, hayatı tehlikeye girecek. Ne yapacağınızı,
nasıl yapacağınızı bilmiyorsunuz, kitap karıştırmaya, ne
yapacağınızı öğrenmeye zamanınız olmayabilir. İlk
yardım bilgilerini, gerekli olmadan önce, adınız gibi
öğrenin. Örneğin kanamalarda ilk yardım kurallarını iyi
biliyorsanız, atardamarı kesilmiş bir yaralıda sadece
parmağınızı bastırarak - eğer doğru yere
bastırıyorsanız- hayat kurtarıcı olabilirsiniz.
Sakin olun:
Panik, doğru kararı vermenizi engeller. Önce bir iki derin nefes alıp durumu kavramaya çalışın, sonra da ne yapacağınızı kararlaştırın.
Hastayı da
sakinleştirin:
Hastanın paniği
şikayetlerini arttırabilir. Ayrıca hareket etmeye çabalaması
da sorunun artmasına neden olabilir. Omuzuna koyacağınız bir
el, sakin bir sesle size güvenmesini ve ona yardımcı
olacağını söylemeniz, rahatlamasına yol açar. Böylece size
daha çok yardımcı olabilir.
Yaşam belirtilerini
kontrol edin:
Hastaya yaklaştığınızda öncelikle solunum ve dolaşım gibi
yaşam belirtilerini kontrol edin. Kalbi atmıyorsa kalp masajı,
solunumu yoksa yapay solunum gereklidir. Kalp atışının
kontrolu ve atmıyorsa yapılacaklar için kalp durması tesbiti
ve kalp masajı tekniğini,solunumun kontrolu ve durması halinde
yapılacaklar için,solunum durması sebeb ve belirtilerini
okuyun.
Hareket ettirmeyin:
Hastayı sakinleştirdikten sonra herhangi bir ağrısı olup
olmadığını öğrenin. Yoğun ağrısı olan yeri hareket
ettirmeden dikkatlice gözleyin, kanama ve şekil bozukluğu olup
olmadığına bakın. Şekil bozukluğu varsa düzeltmeye
çalışmayın, olduğu gibi sabitleyerek hareketsiz hale getirme
yolları arayın..Boynunda şiddetli ağrı varsa başını
hareketsiz hale getirmeye çalışın. Boyun omurlarındaki
kırık tüm vücudun yaşam boyu felçli kalmasına neden
olabilir. Ambulans gelinceye kadar yattığı yerde kalması daha
doğru olabilir.
Yardım çağırın:
Siz hastayla ilgilenirken başkalarının profesyonel sağlık
yardımı çağırmalarını sağlayın. Eğer yalnızsanız,
hastayı güvenceye aldıktan sonra yardım çağırmaya gidin.
Acil yardım ekiplerine Türkiye'nin her yerinde 112 numaralı
telefondan ulaşılabilir. Aradığınızda, sakin bir şekilde,
hastanın durumu ve bulunduğu yer hakkında
ayrıntılı bilgi verin. Ambulans gelinceye kadar hastanın
yanından ayrılmayın.
Ahmet YILDIRIM Uzm.İlk Yardım Öğretmeni