SÜRÜCÜLÜKLE İLG. SAĞLIK YETERLİLİĞİ,UYGUN OLMAYAN DAVRANIŞLAR VE RUHSAL DURUM:
AMAÇLAR:
1.İnsan vücudunun yapısı,bileşimi ve çalışmasıyla,ruh ve beden sağlığının ilişkisini açıklayabilme.
2.Alkol ve uyuşturucu madde kullanma ile yorgunluk ve uykusuzluğun kazalarla ilişkisini değerlendirebilme,bu olumsuzluklardan sakınabilme.
3.Emniyet kemeri kullanma ve kullandırmayı alışkanlık haline getirebilme.
4.İnsanın ruhsal yapısının kazalarla ilişkisini yorumlayabilme.
5.Sağlıklı bir ruhsal yapı için,gereken önlemleri alma ve davranış haline getirebilme.
İŞLENECEK KONULAR:
1.Sağlık bakımından kimler iyi sürücü olabilir,veya olamaz?(görme, işitme,ruhsal durum,kol,bacak,gövde hareket sistemi ve organlar yönünden.)
Sağlıklı olamayan bir sürücü kaza anında sadece kendine zarar vermekle kalmaz araçtaki insanlara,yayalara ve genel ol.toplum açısından tehlike unsurudur.
*Sürücülükte görme yeteneği;Tam ve sağlıklı ol.gerekir.Tek gözü görmeyenlere,renk körü olanlara ve gece körlüğü olanlara Sürücü Belgesi verilmez.Uzağı yada yakını görememe problemi olanlar görme yeteneklerini tama çıkarmak için gözlük yada lens takmak suretiyle sürücü belgesi almalarına izin verilir.Araç kullanımı esnasında mutlaka takılması gerekir ayrıca sürücü belgesinede kullanılan protezler bölümüne ibare konulur.Bu kurala uymayanlara para ve puan cezası uygulanır.
*Sürücülükte işitme yeterliliği;Bir kulak tam,diğer kulak yarım işitir durumda olabilir.Cihaz kullananlar sadece B sınıfı özel ve F(traktör) sınıfı sürücü belgesi alabilirler.
*Sürücülükte ruhsal ve sinirsel yapı gerginliği;Bu tür bozuklukları olanlara sürücü belgesi verilmez.
*Aşırı kalp yetmezliği olanlara da sürücü belgesi verilmez.
*Bedensel özürlülük;Tam ve yeterli olmalıdır,baş ve boyun hareketleri %50 den az,bel hareketleri ise%75 den az olanlara sürücü belgesi verilmez.Bedensel özürlülere uygun donanımlı araç kullanmaları şartıyla H sınıfı sürücü belgesi verilir.Diğer önemli bazı hastalıkların seyir ve genel durumlarına göre sağlık kurulu raporlarına göre ehliyet verilebilir.
2.Alkol ve sürücülük(alkolün sürücülüğe etkisi,alkol miktarı ile sürücülük becerisi ilişkileri nelerdir?
Kandaki alkol oranının artmasına paralel olarak oksijen miktarı azalır ve beyin ihtiyacı olan oksijeni alamadığından fonksiyonlarını kaybetmeye başlar. B sınıfı özel araç kullananlarda alkollü olarak araç kullanma sınırı 0,50 PROMİL’dir.(100 ml kanda 50 mg alkol)Yolcu taşıyan otobüs,kamyon ve resmi araç sürücüleri için yasaktır.Aksi taktirde hapis ve belge iptali cezaları verilir.
Alkolün uyarıcı(öfori yalancı iyilik,korku azalır güven artar) ve uyuşturucu etkileri vardır(yorgunluk,dikkat azalması,algılama ve reflex zayıflığı vardır.)
3.Diğer içki,uyuşturucuların ve yorgunluk-uykusuzluğun sürücülüğe etkisi nelerdir?
Yine keyif verici sinir sistemini bozucu müptelalık yapan esrar,eroin gibi içeceklerin içildikten sonra Trafiğe motorlu taşıtla çıkmak yasaktır.
Yorgun ve uykusuz sürücülerin bu durumda trafiğe çıkmaları yasaktır,dikkat dağılır,bazı yetenek ve reflexlerde zayıflama görülür.
24 saatta 9 saat,ara vermeksizin en fazla 5 saat araç kullanabilirler.
4.Emniyet kemeri ve sürücü sağlığı ilişkileri nelerdir?
Ülkemizde şehir içi ve şehir dışı yollarda emniyet kemeri kullanma zorunluluğu vardır.
Kullanmayan sürücüler hakkında para ve puan cezası uygulanır.Karın altı kemerler,Diyagonal(çapraz) kemerler,otomatik ve sade emniyet kemerleri kullanılmaktadır.
Ani duruş ve çarpışmalarda kişinin ön cama çarpmasını,firlamasını ve savrulmasını önler.
Emniyet kemeri kullanımı sayesinde ölümlerde %30-40 arası bir azalma olduğu tespit edilmiştir.Ayrıca motosikletlerde oluşan yaralanmaların ve ölümlerin 1. Sebebi baş ve boyun travmalarındandır.Bu yüzden sürücünün başlık ve gözlük kullanma zorunluluğu vardır.
5.Ruhsal yapı ve davranışların sürücülüğe etkisi nelerdir?
Ruhsal yapı;Alt benlik,benlik ve üst benlik gibi unsurlardan oluşur.
İnsanlar edindikleri kültürle bencillikten uzaklaşıp paylaşma,başkalarının haklarına saygı göstermek zorundadırlar.Bu durum toplumsal tabakalarda sosyal organizasyon içinde birey olarak yer alabilmenin bir gereği şeklinde algılanmalıdır.
Kaza yapan üzerinde yapılan araştırmalarda bu kişilerin ruhsal yapıları itibariyle kaza yapmaya yatkın yapıda oldukları tesbit edilmiştir.Bu tipler ;hırslı,kızgın,aşırı heyecanlı,hassas,gösteriş meraklısı,egoist ve dalgın yapıdaki tiplerdir.
AHMET YILDIRIM İ.Y.Ö